gazeta.jp Polonia Japonica

Polonijny portal internetowy funkcjonuj膮cy w polsko-japo艅skiej przestrzeni mi臋dzykulturowej, prowadzony przez grup臋 Polek mieszkaj膮cych, pracuj膮cych i dzia艂aj膮cych w Japonii.

 

Galeria

A+ A A-

Tradycyjne gry z Azji Wyr贸偶niony

Oce艅 ten artyku艂
(4 g艂os贸w)

W ostatnich latach mo偶emy zaobserwowa膰 swego rodzaju fenomen gier planszowych. Na czym on dok艂adnie polega? 呕yjemy w czasach, w kt贸rych dzieci wol膮 bawi膰 si臋 w domu w gry komputerowe, za艣 doro艣li siedz膮 w mieszkaniach i ogl膮daj膮 telewizj臋. W XXI wieku mo偶emy stwierdzi膰, i偶 鈥瀞prz臋t鈥 zast臋puje nam 鈥瀙rawdziwe鈥 towarzystwo.

W takiej sytuacji fenomen popularno艣ci gier planszowtch jest zbawieniem dla spo艂ecze艅stwa. Dzi臋ki 鈥瀗amacalnym grom鈥 mo偶emy 艂atwo nawi膮za膰 kontakt z nowo poznanymi osobami b膮d藕 zacie艣ni膰 wi臋zy ze znajomymi. Gra nie tylko u艂atwia kontakt z lud藕mi, ale uczy logicznego my艣lenia, a niekiedy umo偶liwia przeniesie si臋 w magiczny 艣wiat lub stwarza nawet okazj臋 stania si臋 super bohaterem. Gry rozwijaj膮 wyobra藕ni臋, kreatywno艣膰, a tak偶e zbli偶aj膮 r贸偶ne kultury.

Skoro ju偶 otwieramy si臋 na gry, dlaczego nie spr贸bowa膰 nauczy膰 si臋 gier z Dalekiego Wschodu? Oto kilka znanych gier, kt贸re polecamy!

gry planszowe1

 

Japonia

SHOGI (灏嗘)

Shogi (sh艒gi) s膮 jedn膮 z najstarszych gier planszowych - japo艅sk膮 odmian膮 zachodnich szach贸w, kt贸re pojawi艂y si臋 w Japonii w okresie Nara (710-794) za po艣rednictwem Chin. W艣r贸d istniej膮cych wsp贸艂cze艣nie r贸偶nych wariant贸w tej gry, najcz臋艣ciej rozgrywany jest wariant na podstawowej planszy (9 x 9). W艣r贸d cech wyr贸偶niaj膮cych japo艅skie shogi jest mo偶liwo艣膰 umieszczenia jednej z 鈥瀦bitych鈥 figur z powrotem na planszy w miejsce kolejnego ruchu oraz to, 偶e wymagane jest aby ka偶dy ruch szachowa艂 kr贸la. Odmiennie ni偶 w szachach klasycznych, gracz nie ma obowi膮zku informowania o szachu na kr贸lu przeciwnika i gdy ten takowego ruchu nie zauwa偶y, gr臋 mo偶na zako艅czy膰 poprzez zbicie kr贸la.

gry planszowe2

HANAFUDA ()

Hanafudajest to tradycyjna japo艅ska gra karciana, kt贸ra by艂a popularna m.in. w艣r贸d cz艂onk贸w yakuzy w latach 70. i 80. XX wieku. Talia sk艂ada si臋 z 48 kart, podzielonych na 12 miesi臋cy. Karty zdobi膮 tradycyjne motywy ro艣linne i zwierz臋ce. Ka偶dy miesi膮c jest symbolizowany przez inn膮 ro艣lin臋. Jedn膮 z najpopularniejszych wersji rozgrywki jest tzw. 鈥koi-koi鈥. Podczas tej gry ka偶dy z graczy stara si臋 zebra膰 specjalne uk艂ady kart ozdobione ro艣linnymi lub zwierz臋cymi motywami, co pozwala uko艅czy膰 gr臋 jako zwyci臋zca lub kontynuowa膰 j膮 dalej w celu zebrania wi臋kszej ilo艣ci punkt贸w.

gry planszowe3

SUGOROKU ()

Sugoroku to gra sprowadzona do Japonii najprawdopodobniej z Chin w VI wieku. Wyst臋puje w dw贸ch odmianach 鈥 jedna przypomina gr臋 backgammon, a druga 鈥瀢臋偶e i drabiny鈥. Do gry sugoroku potrzebne s膮 dwie kostki i 15 pionk贸w z koloru bia艂ego i czarnego.

gry planszowe4

Korea

YUT ( )

Yut to pradawna tradycyjna gra planszowa z Korei. Ma ona zwi膮zek z dawnym korea艅skim wr贸偶biarstwem. Ju偶 od co najmniej XV wieku yut by艂 popularny i znany w ca艂ej Korei. Pocz膮tki tej gry niekt贸rzy datuj膮 na II wiek p.n.e., a nawet na 800 lat wcze艣niej. Gra ta jest bardzo mocno zwi膮zana z kultur膮 korea艅sk膮. Do dzisiaj gra ta jest tradycyjnie grana podczas wa偶nych 艣wi膮t: Nowego Roku, Pierwszej Pe艂ni Ksi臋偶yca i 艢wi膮t Zbior贸w (Seollal, Chuseok, Daeboreum). 
W grze uczestnicz膮 dwie dru偶yny, z nieokre艣lon膮 liczb膮 graczy w ka偶dej. Gra si臋 na planszy sk艂adaj膮cej si臋 z 29 p贸l, w kszta艂cie ko艂a lub kwadratu. Zwykle ka偶dy z graczy ma po cztery pionki. W trakcie gry rzuca si臋 specjalnymi patykami, kt贸re s膮 pod艂u偶ne i p艂askie z jednej strony a wypuk艂e z drugiej. W zale偶no艣ci od warto艣ci rzut贸w, gracze poruszaj膮 pionkami. Celem gry jest doprowadzenie wszystkich pionk贸w do 鈥瀗ieba鈥 na ko艅cu planszy.

gry planszowe5

JANGGI ()

Janggi, czyli korea艅skie szachy, wywodz膮 si臋 od chi艅skiej gry xiangqi i s膮 do niej bardzo podobne. Do dzisiaj w parkach Seulu mo偶na zobaczy膰 ludzi pochylonych nad t膮 zajmuj膮c膮 gr膮.
Zasadnicz膮 r贸偶nic膮 mi臋dzy zachodnimi szachami a janggi jest fakt, 偶e w zachodnich szachach gra ustaje w momencie, kiedy niemo偶liwe s膮 jakiekolwiek legalne ruchy. W janggi utkni臋cie w martwym punkcie gry nie jest r贸wnoznaczne z remisem, poniewa偶 w贸wczas gracz przeskakuje swoj膮 kolejk臋. Dopiero gdy obaj gracze nie maj膮 ju偶 mo偶liwo艣ci wykonania legalnego ruchu, gra ko艅czy si臋 remisem. Szach poprzedzony jest wypowiedzeniem s艂owa 鈥janggun鈥 (kt贸re oznacza genera艂a;
灏囪粛). Kiedy graj膮cemu uda si臋 unikn膮膰 szacha, wypowiada s艂owo 鈥meonggun鈥. Nie ma obowi膮zku wypowiadania s艂owa 鈥janggun鈥 na g艂os.

gry planszowe6

Chiny

GO ()

M贸wi si臋, 偶e pomimo prostych zasad, go jest najtrudniejsz膮 gr膮 strategiczn膮 艣wiata. To starochi艅ska gra planszowa popularna r贸wnie偶 w Korei i Japonii, a w ostatnich latach zdobywaj膮ca rosn膮c膮 popularno艣膰 na ca艂ym 艣wiecie (w tym tak偶e w Polsce).
Go rozgrywa si臋 na planszy (goban), na kt贸rej naniesione s膮 siatki linii o takiej samej liczbie linii pionowych i poziomych - zwykle 19. Gracze 鈥 czarny i bia艂y 鈥 k艂ad膮 na przemian kamienie na przeci臋ciach tych linii. Celem go jest zdobycie wi臋kszej cz臋艣ci planszy ni偶 przeciwnik. Zdobyte terytorium sk艂ada si臋 z kamieni b臋d膮cych na planszy oraz z takich, kt贸re mo偶na bezpiecznie na niej umie艣ci膰, np. wewn膮trz swojego terytorium.

gry planszowe7

XIANGQI ()

Jest to wersja chi艅ska szach贸w, kt贸ra tak jak i znany nam odpowiednik przyw臋drowa艂a do Chin z Persji b膮d藕 z Indii.

G艂贸wnym celem gry jest zabranie przeciwnikowi figury genera艂a lub marsza艂ka. Ka偶dy zawodnik pos艂uguje si臋 16 kr膮偶kami z napisan膮 nazw膮, dla odr贸偶nienia zawodnik贸w napisy s膮 w dw贸ch kolorach. Co jest bardzo ciekawe, to to, 偶e po mimo wyst臋powania takiego samego znaku na kr膮偶ku nazwy pionk贸w r贸偶ni膮 si臋 od siebie np.: trzeci pionek, licz膮c od kraw臋dzi szachownicy u jednego gracza b臋dzie nosi艂 nazw臋 premiera, natomiast u drugiego b臋dzie on s艂oniem. Tak samo jest w przypadku odpowiednika naszego kr贸la 鈥 w jednym obozie jest to genera艂, a w drugim marsza艂ek. W szachach tych mo偶emy jednak zobaczy膰 znacz膮ce r贸偶nice, kt贸re odr贸偶niaj膮 je od innych azjatyckich odpowiednik贸w. Plansza do gry to siatka sk艂adaj膮ca si臋 z linii poziomych i pionowych (9 x 10) z wyznaczonym terenem, kt贸rego nie mo偶e opu艣ci膰 genera艂. Nowo艣ci膮 jest obecno艣膰 rzeki, kt贸ra oddziela dwa terytoria graczy, oraz kt贸rej nie wolno przekroczy膰 pewnym pionkom.

Jest mn贸stwo wariant贸w tej gry takich jak 鈥濸o艂膮czone szachy鈥 lub 鈥濻zachy trzech kr贸lestw鈥, jednak偶e najbardziej interesuj膮cym wariantem s膮 鈥濻zachy walcz膮cych zwierz膮t鈥.

gry planszowe8

MAHJONG ()

Zapewne niewielu z nas wie, i偶 gra ta ma sw贸j pocz膮tek w grze w ko艣ci, kt贸ra z czasem przerodzi艂a si臋 w gr臋 w domino i ostatecznie sta艂a si臋 now膮 gr膮 mahjong (mad偶ong). Oczka z tabliczki z domina zosta艂y zast膮pione symbolem monety, wi膮zki i sztabki. Mamy te偶 tabliczki z czterema wiatrami, smokami, porami roku i kwiatami. Z pocz膮tku tabliczki tworzone by艂y z ko艣ci, a p贸藕niej zast膮pione zosta艂y papierem.

Najcz臋艣ciej zestaw liczy od 136 do 144 tabliczek, cho膰 mo偶na spotka膰 bardziej rozbudowane komplety. Og贸lnym celem gry jest zbieranie uk艂ad贸w (np. tr贸jek lub czw贸rek tego samego rodzaju), najlepiej w takiej konfiguracji, by uk艂ady by艂y wysoko punktowane. Gdy gra zawita艂a do Europy symbole monet, wi膮zki i sztabki zmieniono na ko艂a, miecze i puchary, co Chi艅czycy zmienili p贸藕niej na ko艂a, bambusy i znak oznaczaj膮cy 鈥瀌ziesi臋膰 tysi臋cy鈥 (wan). Ciekawe jest to, 偶e w艂a艣nie ta gra da艂a pocz膮tek dzisiejszym grom w karty.

Turnieje mahjonga odbywaj膮 si臋 w wielu krajach, w zwi膮zku z czym powsta艂o bardzo wiele r贸偶nych zestaw贸w zasad: np. kilka typ贸w chi艅skich, japo艅skie, brytyjskie, europejskie i ameryka艅skie.

gry planszowe9

tekst: Anna Zajewska, Aleksandra Zabrocka, Michalina Majewska, Linda Czernichowska

ilustracje: Madoka

 

Zaloguj si臋, by skomentowa膰
漏 2013 www.polonia-jp.jp

Logowanie lub Rejestracja

Zaloguj si臋